Önemli Yazılar, Hastalıklar

Yeni Koronavirüs Hastalığı- COVID-19

Son zamanlarda global bir problem haline gelen en çok da yaşlı popülasyon için tehlike teşkil eden koronavirüs hakkında bilinmesi gerekenleri ve virüsün neden en çok yaşlı popülasyonu etkilediğinden bahsedeceğim.

Yazının özellikle korunma yöntemleri kısmını dikkatlice okuyup uygulamanızı rica ediyorum.

Koronavirüs Hastalığı Nedir?

Koronavirüsler, hayvanlarda veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir. İnsanlarda, birkaç koronavirüsün soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir. Koronavirüs hastalığına COVID-19 neden olur.

            Yeni Koronavirüs (COVID-19), ilk olarak Çin’in Vuhan Eyaleti’nde Aralık ayının sonlarında solunum yolu belirtileri (ateş, öksürük, nefes darlığı) gelişen bir grup hastada yapılan araştırmalar sonucunda 13 Ocak 2020’de tanımlanan bir virüstür. Salgın başlangıçta bu bölgedeki deniz ürünleri ve hayvan pazarında bulunanlarda tespit edilmiştir.

            Gündeme son salgın ile birlikte gelse de esasında koronavirüsler farklı tipleri olan geniş bir virüs grubudur. Genetik materyal olarak RNA taşır. Korona ismini mikroskop altındaki görüntüsünün kraliyet tacına benzemesinden alır. ‘Corona’ Latince kraliyet tacı anlamına gelmektedir. Koronavirüslerin farklı tipleri farklı rahatsızlıklara sebep olur. Bazıları sindirim sistemini etkilerken bazıları ise solunum yollarını etkiler.  

Belirtileri Nelerdir?

            Koronavirüsün belirtileri şu şekildedir:

  • Kuru öksürük
  • Nefes darlığı
  • Ateş
  • Şiddetli vakalarda zatürre
  • Şiddetli vakalarda ağır solunum yetmezliği
  • Şiddetli vakalarda böbrek yetmezliği

Nasıl Bulaşır?

            Korona virüs hastalığı temas yoluyla bulaşan bir hastalık olup solunum yoluyla da bulaşabilir. Hasta kişilerin dokunduğu yerlere dokunduktan sonra ellerin ağız, burun ve göz gibi mukoza tabakası olan yerlere götürülmesi sonucu hastalık bulaşır veya hasta kişilerin öksürmesi ve hapşırması sonucu ortama saçılan damlacıklarla girilen etkileşim sonucu da hastalık bulaşabilir.

Korunma Yolları Nelerdir?

  • DOĞRU KULLANILMAYAN MASKE VE ELDİVEN SİZİ HASTA EDER: Maskeyi asıl kullanması gereken kişiler hasta olan kişilerdir. Hasta olmayan kişilerin maske takmasının herhangi bir koruyuculuğu olmadığı gibi sürekli maskeyi düzeltmek için eller ile ağzın teması kişileri hasta edebilmektedir. Korunmak için maske takmak isteyen kişilerin insanlar ile etkileşim içerisindeyken maske takması maskeyi sık sık değiştirmesi maske değiştirme sırasında kişilerin suratlarını yıkamaları gerekmektedir. N95 gibi maskelerin nefes darlığına sebebiyet verebildiği unutulmamalı bu maskelerin kullanıldığı durumlarda her yarım saatte bir maske çıkartılmalı nefes alınmalıdır.

Eldiven kullanımının hastalıktan korunmada çok büyük öneminin olduğu unutulmamalı ancak eldiven kullanımından dolayı ellerin temiz olduğu hissiyle ağız, burun ve gözlere temastan uzak durulmalıdır. Eldivenler de 2 saatte bir değiştirilmeli hijyenik ortamlarda durulduğu sıralarda ellerin nemlendirilmesine özen gösterilmelidir.

  • Birincil korunma yöntemi el hijyenidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve su ile yıkanmalı sabunun ve suyun olmadığı ortamlarda antiseptik veya kolonya kullanılmalıdır. Antiseptik kullanımı oranı fazla abartılmamalı fazla antiseptik kullanımının yoğun kokusu yüzünden baş ağrısı, keskinliği yüzünden boğaz kuruluğu ve el kuruluğuna hatta ileri evrede egzamaya yol açabildiği unutulmamalıdır. 
  • Virüsten korunmada boğazın nemli tutulması önemlidir çünkü virüs boğaz yollarında enfeksiyona sebep açmaktadır. Nemli olan boğaza virüsün tutunması ve hastalığa yol açması zor, kuru olan boğaza tutunması ve hastalığa yol açması kolaydır. Bol sıvı tüketilmeli her  yarım saatte bir, bir bardak su içilmelidir.  
  • El hijyeni sağlanmadan ellerin ağız, burun ve gözlerle temasından kaçınılmalıdır.
  • Hasta bireylerle temastan kesinlikle uzak durulmalıdır.
  • Kişilerin aralarına 1 metre mesafe koyması ve bu kurala uyması gerekmektedir.
  • Hastaların yoğun olarak bulunması nedeniyle mümkün ise sağlık merkezlerine gidilmemeli, sağlık kuruluşuna gidilmesi gereken durumlarda diğer hastalarla temas en aza indirilmelidir.
  • Çiftlikler, canlı hayvan pazarları ve hayvanların kesilebileceği alanlar gibi genel enfeksiyon açısından yüksek riski alanlardan kaçınılmalıdır.
  • Alışveriş merkezi gibi kalabalık ortamlardan, toplu taşımalardan uzak durmakta fayda vardır.
  • Öksürme veya hapşırma esnasında tek kullanımlık mendil kullanılmalı eğer mendil yoksa dirsek içi kullanılmalıdır.
  • Kıyafetler günlük olarak değiştirilmeli ve kirli kıyafetler en az 60 derecede yıkanmalıdır.
  • Çiğ ve az pişmiş hayvan ürünleri tüketilmemeli iyi pişmiş yiyecekler tercih edilmedir.
  • Düzenli uyku, dengeli ve yeterli beslenme virüsten korunmanın birincil yolları arasında bulunmaktadır.
  • Günde 3 defa yapılan tuzlu su gargarasının virüsten korunmada etkisi vardır.
  • Antioksidan açısından yüksek besinlerin tercih edilmesi gerekmektedir.
  • C vitamini açısından yüksek besinlerin tercih edilmesi gerekmektedir.
  • Tüketilmesinin faydalı olacağı besinler: soğan, sarımsak, zencefil, bal, limon, ıhlamur, kış çayı, sıcak içecekler, haftada bir veya iki kez kelle paça çorbası, yoğurt(günde yarım kase), greyfurt, kivi…
  • Kapalı ortamları sık sık havalandırın.
  • Sık kullandığınız yüzeyleri her gün temizleyin.
  • Yurtdışından geldiyseniz kendinizi 14 gün boyunca izole edin.
  • Koronavirüsle  olan bu global mücadele bitene kadar olabildiğince evden çıkmayın, EVDE KALIN!

Kimler Risk Altında?

      60 yaş üstü olan kişiler ve kalp hastalığı, hipertansiyon, diyabet, kronik solunum yetmezliği ve kanser gibi kronik hastalığı olan kişiler ciddi risk altındadırlar. Bu kişilerin risk altında olmasının sebebi bağışıklık sistemlerinin düşük olmasıdır bu nedenle genç bireylerin ‘ben risk altında değilim’ düşüncesi yanlıştır. Virüs bağışıklık sistemi düşük olan kişilerle girdiği savaşı maalesef kazanmakta olup ölüme sebebiyet vermektedir.

      Risk grubundaki kişiler için verilebilecek ayrı bir öneri, uygulanabilir farklı bir önlem maalesef yoktur. Risk grubundaki kişiler de virüsten korunmak için herkesin uyması gerektiği önlemlere uymalıdır ve bu önlemlere çok daha fazla dikkat etmelidir.

      Zaten kullanılmakta olan tansiyon ve astı ilaçlarının düzenli şekilde kullanılmaya devam edilmesi virüse karşı koruyucu olmaktadır ancak bu ilaçların asla doktor reçetesi olmadan sadece virüsten korunmak için kullanılmaması gerekmektedir. Zatürre aşısı olmanın ise virüsten korunma da faydası vardır.

Gerontolog ve Sosyal Hizmet Uzmanı Ecem BİLGEN

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s