Hastalıklar

Safra Kesesi Hastalıkları

Yaşlanmayla birlikte sindirim sisteminde bazı değişiklikler meydana gelir ve bu değişikler neticesinde bazı hastalıklar oluşabilir. ( Sindirim sisteminde meydana gelen değişiklikler için tıklayınız. )Safra kesesi hastalıkları sindirim sistemiyle alakalı olan hastalıklardır. 

Safra kesesi vücudumuzda 7-10 cm boyunda olan ve safra sıvısının geçici olarak depolanmasını sağlayan organımızdır. Safra sıvısı daha sonra onikiparmak bağırsağına yani ince bağırsağa gider ve yağlı yiyeceklerin sindirilmesini kolaylaştırır. Bu esnada meydana gelen problemler nedeniyle safra kesesi hastalıkları ortaya çıkar.

Safra kesesinde oluşan taşların en sık belirtisi karnın sağ üst kısmında uzun süren ağrılardır. Ağrı iltihaplı durumlarda daha da şiddetlenmektedir. Bunun yanı sıra kusma, mide bulantısı, ishal veya sarılık gibi şikayetleri de getirebilmektedir. Oldukça acil bir hastalık olduğu için hastalar hemen hastaneye yatırılmalıdır.

Safra kesesi hastalıkları için risk faktörleri:

  • Kilolu ya da obez olan bireyler
  • Diyabet hastası olan bireyler
  • 60 yaş ve üzeri olan bireyler
  • Östrojen içeren ilaç kullananlar
  • Aile üyelerinde safra taşı hikâyesi olan bireyler
  • Kadın cinsiyete sahip olma
  • Siroz gibi karaciğer hastalıklarına sahip olanlar

Safra Kesesi Taşı

Safra taşları, safranın içerindeki maddelerin ya da kanın içerisindeki maddelerin taşımsı sert yapılar oluşturmasıyla meydana gelir. Safra kesesi içeriğini tamamen boşaltamadığında safra taşı riski olasılığı büyür. Bu taşlar safra kesesine gelen kanalları ya da safra kesesinden onikiparmak bağırsağına açılan safra yollarını tıkayabilir. Bir safra taşı bir kum tanesi kadar küçük olabileceği gibi, bir pinpon topu kadar büyük de olabilir.

Kolesistit

Kolesistit, en yaygın safra kesesi hastalığıdır. Bu hastalık, safra kesesinin akut ya da kronik enflamasyonu(zarar görmesi) şeklinde kendini gösterir.Akut kolesistite genellikle safra taşları neden olur. Bu durumun ilk belirtisi karnın sağ üst kısmında ağrıdır. Ağrı, hasta bir şeyler yedikten sonra ortaya çıkar ve şiddetli bir sancı ya da sağ omuza kadar yayılan hafif bir ağrı şeklinde kendisini gösterir. Akut kolesistit aşağıdaki belirtilere yol açabilir:

  • Yüksek ateş
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • Sarılık

Kronik kolesistit durumuda ise birkaç akut kolesistit atağından sonra safra kesesi küçülebilir, safrayı muhafaza etme ve salma kabiliyetini yitirebilir. Bu durumda karın ağrısı, mide bulantısı ve kusma belirtileri meydana gelir. Kronik kolesistit tedavisinde genellikle cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyulur.

Koledokolitiazis

Safra taşları safra kesesinin boyun kısmında ya da safra kanallarıysa sıkışabilir. Safra kesesi bu şekilde tıkandığı zaman safrayı boşaltamaz. Bu safra kesesinin iltihaplanıp şişmesine neden olur. Safra kanallarının tıkanması, safranın karaciğerden ince bağırsağa ulaşmasına engel olur.    Koledokolitiazis karnın üst orta bölümünde şiddetli ağrıya, yüksek ateşe, üşüme ve ürpermeye, mide bulantısına, kusmaya, sarılık durumuna, dışkının açık renkli ya da kil renginde olmasına neden olur.

Akalküloz kolesistit

Akalküloz kolesistit, safra kesesinin safra taşlarına bağlı olmayan iltihabıdır. Belirtiler akut kolesist belirtilerine benzer. Bu durumun gelişme riskini arttıran faktörler şunlardır:

  • Ciddi bir fiziksel travma
  • Kalp ameliyatı
  • Batın ameliyatı
  • Ciddi yanıklar
  • Kan dolaşımı enfeksiyonları
  • Damar yoluyla beslenme
  • Bakteriel veya viral enfeksiyonlar

Biliyer Diskinezi

Biliyer diskinezi safra kesesinin fonksiyonu bozulduğunda gelişen bir durumdur. Diskinezi kelimesi “anormal hareket” anlamına gelir. Safra kesesinin normal işlevlerini yerine getirememesi ve safrayı boşaltamaması demektir. Bu durumun nedeni safra kesesindeki iltihaplanma olabilir. Belirtiler arasında, yemek yedikten sonra karnın üst kısmında ağrı, mide bulantısı, şişkinlik ve hazımsızlık sayılabilir. Yağ açısından zengin bir öğünden sonra ağrılar artabilir. Biliyer diskinezide safra kesesinde genellikle safra taşı olmaz.

Primer Sklerozan Kolanjit

Safra kanalları sistemindeki enflamasyon, skar dokuların gelişmesine, yani dokuların yaralaşıp sertleşmesine neden olabilir. Bu duruma sklerozan kolanjit denir. Bu durumun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bu durumda bulunana hastaların neredeyse yarısı hiçbir belirti göstermez. Diğerlerinde aşağıdaki belirtiler görülür:

  • Yüksek ateş
  • Sarılık
  • Kaşıntı
  • Karnın üst kısmında rahatsızlık

Safra Kesesi Hastalıklarından Korunmak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Aşırı yağlı ve kızartma türü besinler tüketmemek
  • Kolesterol seviyesine dikkat etmek
  • Yüksek miktarda su tüketimi
  • Tuzlu besin tüketiminden uzak durmak

Gerontolog ve Sosyal Hizmet Uzmanı Ecem BİLGEN

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s