Polifarmasi

Akılcı İlaç Kullanımı

            Yaşlı bireylerde görülebilen hastalık sayısının çokluğundan dolayı genelde çoklu ilaç kullanımı vardır. Çoklu ilaç kullanımını(polifarmasi) daha önce anlatmıştık.(Polifarmasi konusu için tıklayınız.) Çoklu ilaç kullanımın sebep olabileceği zararlardan dolayı akılcı ilaç kullanımı yaşlı bireyler için önemlidir.

Bir hastalığın önlenmesi, kontrol altına alınması veya tedavi edilmesi vb. amaçlar için akılcı ilaç kullanımı :

  • doğru ilacın,
  • doğru zamanlamayla,
  • doğru miktarda,
  • doğru uygulama yoluyla,
  • yeterli bilgilendirme yapılarak
  • uygun maliyetle kullanılmasına dair ilkeler bütünüdür.

Akılcı İlaç Kullanımı İlkeleri

            Bireyler hasta olduklarında ilaca ihtiyaç duyulup duyulmadığı ilgili doktor tarafından belirlenmelidir ve ilaç tedavisi gereken durumlarda hangi ilacın kullanılacağını doktor tarafından reçete edilmelidir. Doktor ve eczacının bilgisi dışında ilaç alınmamalı ilacın dozunda değişikliğe gidilmemesi gereklidir. İlaç tedavisi kişiye özgüdür ve birine iyi gelen ilaç bir başka kişiye iyi gelmeyebilir. İlaçların hangi yoldan ve nasıl uygulanacağı kişinin fiziksel ve zihinsel gelişimine, hastalığına, hastalığının şiddetine ve kullanılacak ilaca göre farklılık gösterebilir. Doktor tarafından belirlenmiş olan tedavi süresine mutlaka uyulmalıdır. Doktorun belirlediği süreden önce ilaç tedavisi kesilmemeli; daha uzun süre de kullanılmamalıdır.

            İlaç tedavisinin yalnızca doğru miktarda ve doğru şekilde uygulandığında etkili olduğu unutulmamalıdır. Kişiler, ilaç kullanırken vücutlarında fark ettikleri değişimler (kaşınma, çarpıntı, rahatlama, ağrı duyma, yüksek ateş gibi) ile ilgili doktorunu ve eczacısını bilgilendirmelidir.

Yaşlılarda Akılcı İlaç Kullanımı Önerileri Nelerdir?

  • İlaçların etkisi birden fazla ilacın birlikte kullanılmasıyla veya bazı besin takviyeleri ve besinlerin ilaçlarla birlikte alındığı durumlarda değişebilir. Bu nedenle her muayenede hastanın kullanılan ilaçları mutlaka gözden geçirilmeli ve aynı zamanda bitkisel ürünler dahil gıda destekleri de belirlenmelidir.
  • Yeni ilaç ilavesi hastanın yaşam kalitesini artırıyorsa tercih edilmelidir, yeni ilaçların yeni sorunlar yaratacağı unutulmamalıdır. Mümkünse aynı anda iki yeni ilaca başlanmamalıdır.
  • İlaçlara küçük dozda başlanmalı, yavaş artırmalı, yeterli doza çıkılmalıdır.
  • İlaç, hekiminiz tarafından önerilen süre boyunca kullanılmalıdır. İlaç kullanımı yarıda kesilmemeli, hekime danışmadan doz değişikliğine gidilmemelidir. Doz atlamamaya dikkat edilmelidir.
  • Reçeteye yazılan her ilacın farmakolojisi ve yan etkileri mutlaka yaşlının yakınlarına veya bakıcılarına anlatılmalı, gerekiyorsa kullandıkları ilaçlarla ilgili bilgi içeren yazılı bir metin verilmelidir. Ayrıca hasta ve bakıcıları hangi durumlarda hekime başvurmaları konusunda bilgilendirilmelidir.
  • Yaşlılarda önce non-farmakolojik(ilaç kullanılmayan) tedavi seçenekleri değerlendirilmelidir. Hipertansiyonda tuz kısıtlaması, Konstipasyonda (Kabızlık) diyetin ayarlanması,
  • Tedavi şeması basitleştirilmelidir (“Tek hastalık, tek ilaç, günde bir kez”).
  • Tedaviye uyumu artırmak, ilaç dozunu gerektiğinden fazla veya az kullanmalarını önlemek için hastalara, ilaçlarını günlük/haftalık olarak ayırıp saklayabilecekleri özel kutular kullanmaları önerilebilir.
  • İlaç; hekimin veya eczacının önerisi dışında;  çiğnenerek,  kırılarak, bölünerek veya suda çözülerek kullanılmamalıdır. Her ilaç buna uygun olarak üretilmemiştir.

Gerontolog ve Sosyal Hizmet Uzmanı Ecem BİLGEN

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s