Hastalıklar

Ülser ve Gastrit

Yaşlanmayla birlikte sindirim sisteminde bazı değişiklikler meydana gelir ve bu değişikler neticesinde bazı hastalıklar oluşabilir. (Yaşlanmayla birlikte sindirim sisteminde meydana gelen değişiklikler için tıklayınız.) Ülser ve gastrit  sindirim sistemiyle alakalı olan hastalıklardır.

Ülser ve Gastrit                              

Ülser mide asidi ve yine mideden salınan pepsinin tahrip edici etkisi ile mide, on iki parmak bağırsağı ve temas ettiği sindirim sisteminin diğer bölgelerinde düz kas tabakasına kadar derinleşen doku kaybıdır(yaradır). Ülser erkek bireylerde kadınlara göre 3 kat daha fazla görülür. Özellikle 30-50 yaş grubunda daha çok görülen ülser, 60 yaş civarında kadınlarda daha çok ortaya çıkmaktadır. Ülser endoskopi yöntemiyle tespit edilir. Erken teşhis ülserin mide kanserine dönüşmemesinde çok önemli bir noktadır.

Gastrit özellikle aşırı yağlı gıdalarla, asitli meyve ve içecekleri sıklıkla tüketenlerde, çay-kahve gibi içecekleri normalden fazla içen kişilerde mideyi koruyan asit dengesinin bozulması nedeniyle midenin üst bölümünde oluşan ağrılar ve midede yanma hissidir. Kronik ve akut olarak iki çeşit gastrit vardır.

Ülser ve gastrit her yaşta görülebilen bir sorun olmasına rağmen yaşlılarda daha ciddi seyredebilir. Sıklıkla yemek öncesi veya sonrasında görülen mide ağrısı ile kendini gösterir. Yaşlılarda ağrı kesici ilaç ve aspirin kullanımı çok sıktır. Bu tür ilaçlar mide yüzeyinin direncini azaltarak gastrit ve ülsere neden olabilirler. Ayrıca bu ilaçlar ağrıyı maskelediği için hastalar ağrı olmadan mide kanaması ile de gelebilirler. Ülser hastalarında en önemli ve korkulan sorun mide kanamasıdır. 

Ülser Nedenleri Nelerdir?

  • Dengesiz beslenme
  • Aşırı tuz tüketimi
  • Besinleri az çiğnenmesi
  • Uzun süre aç kalmak
  • Mideyi fazla dolması
  • Uykusuzluk
  • Yorgunluk
  • Hijyensiz besin tüketimi
  • Genetik faktörler
  • Stres

Ülser Belirtileri Nelerdir?

  • Midede yanma
  • Midede ağrı
  • Bulantı
  • Kusma ile gelen rahatlama
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Şişkinlik ve gaz
  • Sık acıkma
  • Yemek yedikten sonra mide ağrısı
  • Hazımsızlık

Ülserden Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır?

  • Düzenli beslenme programı oluşturulmalıdır.
  • Kahvaltı en önemli öğündür özellikle kahvaltı olmak üzere hiçbir öğün atlanmamalıdır.
  • Kızartmalardan uzak durulmalıdır.
  • Aşırı şekerlilerden ve tatlılardan uzak durulmalıdır.
  • Tuzlulardan uzak durulmalıdır.
  • Yeterli miktarda sıvı almaya dikkat edilmesi gerekir.
  • Çay ve kahveyi sınırlı miktarda içilmelidir.
  • Akşam öğünleri için buharda pişmiş yemekleri tercih edilmelidir.
  • Küçük porsiyonlar tüketilmelidir.

Ülser Tedavisi Nedir?

Ülser tedavisi için kişilerin mutlaka doktora görülmesi ve doktorun uygun gördüğü ilaç tedavisini uygulaması gerekir. Kulaktan duyma ilaçlar kullanılmamalıdır çünkü bu ilaçların kullanılması ülseri daha kötü etkileyebilir. Ülser ilaçları mide asitlerini azaltarak kişinin yakınmalarını rahatlatır. Bunun yanı sıra mide asidinin ülser üzerine etkisini ortadan kaldırarak, iyileşmeyi sağlar.

Çoğu ülser ilaç tedavisi ile iyileşir. İlaç tedavisinin dışında uygulanan diğer yöntem ise asit ve pepsin salgısını engellemek için bu salgıyı uyaran sinirin (vagus siniri) kesilmesine dayanır. Ancak tekrar riski olabilmektedir.  Bazı ülser vakaları kanama, stenoz (daralma -tıkanma) , delinme gibi sorunlara yol açarsa ameliyat gerekebilir. Ülserler kronik ve tekrarlayıcıdır. Hayatı kısaltmaktan çok hayatın kalitesini azaltır. Tedavi edilemeyen bir ülserin iyileşmesi 10- 15 yıl kadar sürer. Bunun yanı sıra ülser diyeti de ülser tedavisinde yardımcıdır.

Gastrit Nedenleri Nelerdir?

  • Helicobacter Pylori virüsü(HP virüsü: Ağız yoluyla bulaşan virüs mide zarının aşınmasına ve midenin daha duyarlı hale gelmesine neden olur)
  • Aşırı ağrı kesici kullanımı
  • Aşırı alkol kullanımı
  • İleri yaş
  • Radyasyon
  • Düzensiz beslenme
  • Hipertrofik gastrit(midenin iç yüzeyindeki kıvrımların genişlemesi ve kalınlaşması)
  • Otoimmün gastrit(B12 vitamini eksikliği sonucu vücudun kendi mide zarını oluşturan hücrelerle savaşı sonucu mide yaraları)

Gastrit Belirtileri Nelerdir?

  • İştah kaybı
  • Hazımsızlık
  • Siyah dışkılama(kaka)
  • Mide bulantısı
  • Kusma ve kanlı kusma
  • Mide ağrısı
  • Mide şişkinlik

Gastritten Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır?

  • Yemekler yavaşça ve iyice çiğnenmelidir.
  • Sigara ve alkolden uzak durmak gereklidir.
  • Yağlı ve baharatlı besin tüketiminden kaçınılmalıdır.
  • Gazlı içeceklerden uzak durulmalı, su içmek alışkanlık haline getirilmelidir.
  • Sucuk, salan, sosis gibi işlenmiş şarküteri ürünlerinden uzak durulmalıdır.

Gastrit Tedavisi Nedir?

Gastrit tedavisi için gastrittin neden meydana geldiğinin teşhis edilmesi gerekir. Örneğin fazla baharatlı ve yağlı besin tüketiminden kaynaklı bir gastrit oluşmuş ise kişi baharatlı ve yağlı besin tüketiminden uzak durduğu zaman gastrit tedavi edilmiş olur. Bu tarz değişiklikler genelde hastalar için yeterli olur ancak yeterli olmadığı durumlarda ise hastaların ameliyat olması gerekebilir. Gastrit ilaçları ise hastanın durumuna göre midedeki asit miktarını azaltmak amacıyla verilir. Bazı hastalarda bu ilaçların birkaç hafta kullanılması yeterli olurken, bazı hastaların aylarca ilaca devam etmesi gerekebilir. 

Gerontolog ve Sosyal Hizmet Uzmanı Ecem BİLGEN

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s